Het klimaat verandert, en niks doen maakt het erger. Daarom kwam de Europese Commissie in 2019 met de Green Deal. Dit plan is erg uitgebreid en heeft heel wat voeten in de aarde. Ieder EU-land is intensief aan het werk om de doelstellingen te bereiken. Maar wat is die Green Deal precies? En wat zijn de gevolgen of richtlijnen voor onze gebouwen en woningen?
Wat is de Green Deal?
De Europese Green Deal is het plan en pakket beleidsinitiatieven van de Europese Commissie, met als einddoel klimaat-neutraliteit van de Europese Unie in 2050.
Dat betekent concreet dat Europa tegen dan een netto nuluitstoot wil bereiken. De initiatieven in de Green Deal zijn gericht op het afbouwen van de uitstoot. De uitstoot die niet kan afgebouwd worden, moet worden opgevangen of gecompenseerd, door bijvoorbeeld nieuwe technologie te ontwikkelen of bossen aan de planten.
Als alles volgens plan verloopt, wordt Europa het eerste klimaatneutrale continent ter wereld.
Waarom werd de Green Deal in het leven geroepen?
De Green Deal werd ontwikkeld om de Europese uitstoot drastisch te verminderen en zo bij te dragen aan een gezonder klimaat.
Weet wel, Europa is verantwoordelijk voor slechts 9% van de wereldwijde uitstoot. Je kan je dan afvragen waarom net wij hier zo fel op inzetten, toch? Wel, iedere kleine aanpassing heeft een effect. En daarnaast voer je gemakkelijker je eigen veranderingen door, dan dat je een ander continent moet overtuigen om aanpassingen te doen.
Bovendien ziet Commissievoorzitter Ursula von der Leyen de Green Deal als een groeistrategie voor Europa. We kunnen zo aan de rest van de wereld laten zien dat een gezonde economie en een gezond klimaat prima hand in hand gaan.
Wie is de Klimaatcommissaris van de EU?
De eerste klimaatcommissaris was Frans Timmermans. Hij kondigde in augustus 2023 zijn ontslag aan. In oktober 2023 werd Wopke Hoekstra verkozen tot de nieuwe Europese Klimaatcommissaris.
Wat zijn de doelstellingen van de Green Deal?
De doelen van de Europese Green Deal worden samengevat in deze drie punten:
- een netto nuluitstoot van broeikasgassen tegen 2050 = klimaatneutraal continent
- economische groei zonder uitputting van grondstoffen
- geen mens of regio wordt aan zijn lot overgelaten
Er zijn ook enkele tussendoelen die we tegen 2030 willen bereiken. Eerst moet er 55% minder uitstoot van broeikasgassen zijn in vergelijking met 1990 (initiatief Fit for 55). En daarna moeten er drie miljard extra bomen worden geplant.
Welke initiatieven zitten in de Green Deal?
De Green Deal is een verzameling van beleidsinitiatieven die Europa naar klimaatneutraliteit moet leiden tegen 2050. Hieronder vind je elk initiatief:
- Fit for 55
- Europese Klimaatwet
- EU-strategie voor aanpassing aan klimaatverandering
- EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030
- “Van boer tot bord”-strategie
- Europese industriestrategie
- Actieplan voor de circulaire economie
- Batterijen en afgedankte batterijen
- Rechtvaardige transitie
- Schone, betaalbare en continue energie
- EU-strategie voor duurzame chemische stoffen
- Bosstrategie en ontbossing
Fit for 55
Fit for 55 verwijst naar de doelstelling van de EU om in 2030 de netto‑uitstoot van broeikasgassen met ten minste 55% te hebben verminderd. Het doel van dit initiatief is de klimaatambities uit de Green Deal omzetten naar wetgeving. Daarom omvat Fit for 55 een pakket voorstellen om de klimaat-, energie- en vervoerswetgeving van de EU te herzien.
De Renovatiegolf: groenere gebouwen in Europa
Een van de topics binnen het Fit for 55-initiatief is het groener maken van gebouwen binnen de EU. Dit heet de Renovatiegolf.
Momenteel zijn gebouwen verantwoordelijk voor 40% van het energieverbruik en 36% van de energiegerelateerde broeikasgasuitstoot in de EU. Als we tegen 2050 klimaatneutraal willen zijn, moeten we deze uitstoot echt verminderen. Dit ofwel door efficiënter om te gaan met energie, ofwel door een lager energieverbruik.
De Renovatiegolf heeft als doel tegen 2030 om 35 miljoen inefficiënte gebouwen te renoveren en 60% minder broeikasuitstoot te genereren. De Commissie stelt daarbij 3 prioritaire gebieden:
- Verwarming en koeling koolstofvrij maken
- Energiearmoede en slecht presterende gebouwen aanpakken
- Openbare gebouwen zoals scholen, ziekenhuizen en administratieve gebouwen renoveren
De Renovatiegolf in de praktijk
In de praktijk houdt de renovatiegolf rekening met verschillende zaken.
Energieprestaties van gebouwen verbeteren
Renoveren betekent standaard dat je de energieprestaties van je gebouw of huis verbetert. Dit betekent inzetten op grotere energie-efficiëntie en een lager energieverbruik. Maar ook het gebruik van hernieuwbare energie en zowel verwarming als koeling koolstofvrij maken door middel van warmtepompen. Ten slotte, om klaar te zijn voor een steeds meer elektrische wereld, moeten er ook meer oplaadpunten voor elektrische wagens worden voorzien.
Accent op circulariteit leggen
Daarnaast ligt er ook een accent op circulariteit. Om dit te staven komt er een focus op de ondersteuning van ecodesign en energielabeling. Maar ook het gebruik van innovatieve en duurzame bouwpraktijken maakt hier deel van uit. Verder wil de renovatiegolf ook de bevordering van (her)gebruik van duurzame en lokale materialen stimuleren.
Financiële steun voor renovaties voorzien
Om de renovatiegolf mogelijk te maken, is financiële steun nodig. Enerzijds worden particuliere en publieke investeringen en EU-financieringsregelingen gebundeld en worden groene subsidies, financiële stimulansen en energiebesparingsverplichtingen bevorderd.
Hoe vertaalt de Green Deal zich in België?
Om de Europese energie- en klimaatdoelstellingen voor 2030 te halen, stellen alle EU-landen een 10-jarig geïntegreerd Nationaal Energie- en Klimaatplan op voor de periode 2021-2030.
Hierin neemt elk land op hoe zij deze vijf dimensies willen aanpakken:
- vermindering van de broeikasgasemissies
- energie-efficiëntie
- energiezekerheid
- interne energiemarkt
- onderzoek, innovatie en concurrentievermogen
In België vertaalt zich dat in het Nationaal Energie- en Klimaatplan (Plan national Énergie-Climat 2021-2030). Daarnaast is er ook de Vlaamse Klimaatstrategie 2050 en het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2021-30. Als bijlage van die laatste is er de Vlaamse langetermijnrenovatiestrategie.
De Vlaamse Klimaatstrategie 2050 en de Langetermijnrenovatiestrategie
De Vlaamse Langetermijnrenovatiestrategie is een verdere uitwerking van de algemene Vlaamse Klimaatstrategie 2050, en is specifiek gericht op gebouwen. Zowel woongebouwen als de niet-residentiële gebouwen zoals kantoren, scholen, winkels en ziekenhuizen. Deze strategie heeft als doel het verminderenvan het energiegebruik en de broeikasgasemissies door gebouwen.
De Vlaamse Klimaatstrategie 2050 heeft als doel voor de gebouwen een vermindering van de uitstoot met meer dan 80% ten opzichte van vandaag.
- Voor de woongebouwen betekent dit een vermindering van bijna 75%.
- De niet-residentiële gebouwen moeten CO2-neutraal zijn tegen 2050.
Om de renovatiegraad te verhogen bij de niet-woongebouwen voert deze strategie enkele verplichtingen in:
Een verplicht EPC voor alle niet-residentiële gebouwen.
- Vanaf 1 mei 2023: verplicht EPC NR voor álle overdrachten, verhuur, opstalrecht en erfpacht.
- Vanaf 1 januari 2026: verplicht EPC NR voor elk groot niet-residentieel gebouw, ongeacht overdracht of verhuur.
- Vanaf 2030 geldt er een minimale EPC-labelplicht voor alle niet-residentiële gebouwen.
Een renovatieverplichting binnen 5 jaar na notariële overdracht (gestart in 2022).
- Minimaal moet de dakisolatie, beglazing, verwarming en koeling in orde zijn.
- Vanaf 1 januari 2023 geldt een minimaal te behalen energielabel (minimumaandeel hernieuwbare energie: 5%).
- Het EPC NR vormt de basis om te zien welke aanpassingen moeten gebeuren.
Renovatieverplichting in de praktijk
Om de renovatieverplichting om te zetten in de praktijk en de verschillende maatregelen door te voeren, is het interessant om samen te werken met een partner.
Hoe meer je wil of moet aanpassen, hoe duurder het natuurlijk wordt. Om je investeringen optimaal te laten renderen, gaat een partner de juiste berekeningen en analyses maken. Op die manier kies je de juiste oplossingen, draag je bij aan het milieu en verdien je de gemaakte kosten ook weer terug.
Bij EPBeter is het altijd ons doel om energie, kosten én plaats te besparen. We bekijken samen met jou welke combinatie van technieken de meest efficiënte oplossing biedt.
Benieuwd naar onze werkwijze? Maak vrijblijvend een afspraak met een van onze experts
